Adet Düzensizliği Nedir ve Neden Olur?

Adet düzensizliği, normal menstrual döngüsünden sapmalar gösteren durumları kapsamaktadır. Doç. Dr. Ebru Çelik Kavak önderliğinde Elazığ Kadın Doğum Kliniği'nde adet düzensizliklerinin nedenleri kapsamlı şekilde araştırılmakta ve uygun tedavi planlanmaktadır. Normal bir menstrual döngü genellikle 21-35 gün arasında değişmekte ve 2-7 gün sürmektedir. Bu aralıkların dışında ya da belirgin şekilde değişkenlik gösteren kanamalar adet düzensizliği olarak değerlendirilmektedir.

Adet düzensizliğinin birçok farklı nedeni olabilmektedir. Hormonal dengesizlikler en sık karşılaşılan nedenler arasındadır. Polikistik over sendromu (PCOS), tiroid bozuklukları, prolaktinoma ve erken menopoaz gibi hormonal durumlar düzensiz kanamaya yol açabilmektedir. Ayrıca aşırı stres, yoğun egzersiz, kilo değişiklikleri ve bazı ilaçlar da adet döngüsünü etkileyebilmektedir. Miyomlar, polipler, endometriozis ve enfeksiyonlar gibi jinekolojik sorunlar da düzensiz kanamaya neden olabilmektedir.

Adet Düzensizliği Çeşitleri

Adet düzensizlikleri farklı şekillerde kendini gösterebilmektedir. Amenore, bir yıl veya daha uzun süre adet görmeme durumudur ve gebelik, emzirme, menopoaz, hormonal bozukluklar veya aşırı kilo kaybı gibi nedenlerle oluşabilmektedir. Oligomenore, adetler arasındaki sürenin 35 günden uzun olması durumudur ve sıklıkla ovulasyonun olmadığını göstermektedir. Polimenore ise adetler arasındaki sürenin 21 günden kısa olması durumudur.

Menoraji, aşırı veya uzun süren kanama olarak tanımlanmaktadır. Bu durum, günlük hijyen ürünlerinin sık değiştirilmesini gerektirecek kadar yoğun kanama veya 7 günden uzun süren kanama şeklinde görülebilmektedir. Menoraji, miyomlar, polipleri, hormonal dengesizlikler veya kanama bozuklukları nedeniyle oluşabilmektedir. Metroraji, adet dışı düzensiz kanamalardır ve genellikle hormonal veya yapısal sorunları işaret etmektedir. Dismenore ise ağrılı adetlerdir ve birçok kadında görülebilmektedir.

Adet Düzensizliği Tanısı ve Tedavisi

Adet düzensizliği tanısı için kapsamlı bir değerlendirme yapılmaktadır. Öncelikle detaylı tıbbi öykü alınır ve fiziksel muayene gerçekleştirilir. Kan testleri ile hormonal durum, kan sayımı ve tiroid fonksiyonları değerlendirilir. Pelvik ultrason ile rahim ve yumurtalıklar incelenir. Gerekirse endometriyal biyopsi veya histeroskopi gibi ek testler yapılabilmektedir. Tanı konulduktan sonra tedavi planı, altta yatan nedene göre belirlenmektedir.

Tedavi, adet düzensizliğinin nedenine göre değişmektedir. Hormonal dengesizliklerde doğum kontrol haplığı veya hormonal tedaviler kullanılabilmektedir. Tiroid bozuklukları varsa uygun tedavi başlanır. Miyom veya polip gibi yapısal sorunlarda cerrahi tedavi gerekebilmektedir. Yaşam tarzı değişiklikleri, stres yönetimi ve sağlıklı beslenme de tedavinin önemli bir parçasıdır. Tedavi planı hastanın yaşı, doğurganlık istekleri ve genel sağlık durumu dikkate alınarak kişiselleştirilmektedir.

• Amenore: Adet görmeme durumu.
• Oligomenore: Seyrek adetler.
• Polimenore: Sık adetler.
• Menoraji: Aşırı kanama.
• Metroraji: Adet dışı kanama.