İnfertilite (Kısırlık) Nedir?
İnfertilite veya kısırlık, düzenli korunmasız ilişkiye rağmen bir yıl içinde gebelik elde edilememesi durumudur. Dünya genelinde çiftlerin yaklaşık %15-20'si infertilite sorunu ile karşı karşıyadır. Türkiye'de de bu oran benzer şekilde seyretmekte ve giderek artmaktadır.
İnfertilite hem kadın hem de erkek kaynaklı olabilir. Modern tanı yöntemleri ve tedavi seçenekleri ile çoğu çift çocuk sahibi olabilmektedir. Yardımcı üreme teknolojilerindeki gelişmeler, önceden tedavisi mümkün olmayan pek çok vakada bile başarı sağlamaktadır.
İnfertilite Nedenleri
İnfertilite birçok farklı nedenden kaynaklanabilir:
Kadın Kaynaklı Nedenler
Ovulasyon bozuklukları, tüp tıkanıklığı, endometriozis, polikistik over sendromu (PKOS), rahim anomalileri ve yaşa bağlı doğurganlık düşüşü kadın infertilitesinin en sık nedenleridir.
Erkek Kaynaklı Nedenler
Sperm sayısı, hareket ve şekil bozuklukları, varikosel, hormonal sorunlar ve genetik faktörler erkek infertilitesinin başlıca nedenleridir.
Açıklanamayan İnfertilite
Tüm testlere rağmen nedenin belirlenemediği vakalar %10-15 oranındadır. Bu durumda deneysel tedavi yöntemleri uygulanabilir.
Yaş Faktörü
Kadın yaşı ilerledikçe yumurta kalitesi ve sayısı azalır. 35 yaşından sonra gebelik şansı önemli ölçüde düşer.
Tüp Bebek (IVF) Nedir?
Tüp bebek veya IVF (In Vitro Fertilizasyon), yumurtanın laboratuvar ortamında sperm ile döllenmesi ve embriyonun anne rahmine transfer edilmesi işlemidir. Tüp bebek tedavisi, diğer tedavi yöntemlerinin başarısız olduğu veya ileri infertilite vakalarında uygulanır.
Tüp bebek süreci birkaç aşamadan oluşur ve genellikle 3-4 hafta sürer. Başarı oranları, yaş, yumurta rezervi ve diğer faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Modern teknikler ile başarı oranları giderek artmaktadır.
1. Yumurtalık Uyarımı
Folikül gelişimini uyaran hormon ilaçları kullanılarak birden fazla yumurta elde edilir. Bu süreç 10-14 gün sürer ve ultrason ile yakından takip edilir.
2. Yumurta Toplama (Pick-up)
Yeterli folikül gelişimi sağlandığında, ultrason eşliğinde yumurta toplama işlemi yapılır. Bu işlem hafif anestezi altında yaklaşık 15-30 dakika sürer.
3. Laboratuvar Aşaması
Toplanan yumurtalar laboratuvarda sperm ile döllenir. ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) yöntemi ile tek sperm doğrudan yumurtaya enjekte edilebilir.
4. Embryo Transferi
Döllenme sonrası oluşan embriyolar, anne adayının rahmine ince bir kateter aracılığıyla transfer edilir. Kalan embriyolar dondurularak saklanabilir.
Yardımcı Üreme Teknikleri
Tüp bebek tedavisinde çeşitli ek teknikler kullanılabilir:
ICSI
Erkek faktörü infertilitede tek sperm hücresinin doğrudan yumurtaya enjekte edilmesidir. Düşük sperm parametrelerinde başarı şansını artırır.
Blastokist Transferi
Embriyoların 5. güne kadar laboratuvarda bekletilerek daha gelişmiş aşamada transfer edilmesidir. Seçim yapılabilir embriyolar daha yüksek implantasyon şansına sahiptir.
Embryo Dondurma
Transfer sonrası kalan kaliteli embriyolar vitrifikasyon yöntemi ile dondurularak saklanır. İleride tekrar kullanılabilir.
Preimplantasyon Genetik Test
Embriyolar transfer öncesi genetik olarak incelenebilir. Ailevi genetik hastalıkların önlenmesi ve başarı oranlarının artırılması için kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüp bebek tedavisi ne kadar başarılı?
Başarı oranları yaş, yumurta rezervi ve diğer faktörlere bağlıdır. Genel olarak 35 yaş altı kadınlarda %40-50, 35-40 yaş arasında %30-35, 40 yaş üzerinde %15-20 civarındadır.
Tüp bebek riskli midir?
Tüp bebek tedavisi genellikle güvenlidir. Ancak çoğul gebelik riski, over stimülasyon sendromu (OHSS) ve nadiren enfeksiyon gibi komplikasyonlar görülebilir.
Kaç deneme yapılabilir?
Üç veya daha fazla tüp bebek denemesi önerilmez. Her deneme arasında en az 2-3 ay dinlenme süresi verilmelidir.
Tüp bebek tedavisi ne kadar sürer?
Bir tüp bebek siklusu yaklaşık 3-4 hafta sürer. Yumurtalık uyarımı 10-14 gün, yumurta toplama ve embryo transferi ise 1 gün içinde tamamlanır.
Hastalarımızın Yorumları
"5 yıl boyunca çocuk sahibi olamadık. Birçok tedavi denedik ama sonuç alamadık. Doç. Dr. Ebru Hanımın önerdiği tüp bebek tedavisi ile ilk denemede hamile kaldım. Şimdi 8 aylık bir kızım var."
"Erkek kısırlığı nedeniyle tedavi oluyorduk. ICSI yöntemi ile çok güzel embriyolarımız oldu. Doktor hanım ve ekibi çok ilgiliydi. Şimdi 3 yaşında bir oğlumuz var."
Tüp Bebek Tedavisi İçin Randevu Alın
İnfertilite sorununuz varsa uzman hekimimize başvurarak tedavi seçenekleri hakkında bilgi alın.
Doktor Randevu Al